Wezwanie na przesłuchanie – prawa świadka i podejrzanego

Opublikowano: listopad 2026 · Adwokat Krzysztof Tomaszek

Wezwanie z Policji, prokuratury lub sądu często budzi niepokój. Najpierw warto ustalić, w jakim charakterze jesteś wzywany – świadka czy podejrzanego – ponieważ od tego zależą Twoje prawa i obowiązki.

Sprawdź wezwanie

Wezwanie powinno wskazywać organ, który je wysyła, sprawę (sygnaturę), charakter, w jakim masz się stawić, miejsce i czas stawiennictwa oraz informację, czy stawiennictwo jest obowiązkowe, wraz z pouczeniem o skutkach niestawiennictwa.

Świadek

• Świadek ma obowiązek stawić się na wezwanie i złożyć zeznania. Zeznania muszą być zgodne z prawdą – za fałszywe zeznania grozi odpowiedzialność karna.
• Nieusprawiedliwione niestawiennictwo może skutkować karą porządkową, a nawet zatrzymaniem i przymusowym doprowadzeniem. Nieobecność z powodu choroby usprawiedliwia co do zasady zaświadczenie lekarza sądowego.
• Osoba najbliższa dla podejrzanego lub oskarżonego (np. małżonek, rodzice, dzieci, rodzeństwo) może odmówić składania zeznań.
• Świadek może uchylić się od odpowiedzi na pytanie, jeżeli odpowiedź mogłaby narazić jego lub osobę dla niego najbliższą na odpowiedzialność za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe.
• Świadek może ustanowić pełnomocnika (adwokata lub radcę prawnego), jeżeli wymagają tego jego interesy w postępowaniu.

Podejrzany

• Podejrzany ma prawo odmówić składania wyjaśnień lub odpowiedzi na poszczególne pytania – bez podawania powodów.
• Ma prawo korzystać z pomocy obrońcy, a przed pierwszym przesłuchaniem powinien otrzymać pisemne pouczenie o swoich prawach i obowiązkach.
• Może składać wnioski o przeprowadzenie dowodów oraz żądać sporządzenia na piśmie uzasadnienia postanowienia o przedstawieniu zarzutów.
• Osoba, która nie włada w wystarczającym stopniu językiem polskim, ma prawo do bezpłatnej pomocy tłumacza.

Praktyczne wskazówki

• Zabierz ze sobą dokument tożsamości i wezwanie.
• Odpowiadaj na podstawie tego, co wiesz – nie zgaduj i nie domyślaj się.
• Przed podpisaniem dokładnie przeczytaj protokół; możesz zażądać wprowadzenia poprawek.
• Jeżeli masz wątpliwości co do swojej sytuacji procesowej, porozmawiaj z adwokatem przed terminem przesłuchania.